Bir yakının evde kalmasına izin verilmesi ile tapuda oturma hakkı bulunması aynı durum değildir. Konut alıcısı için önemli olan yalnız evin kimin adına kayıtlı olduğu değil, başkasının hangi hakla hangi alanı kullanabildiğidir. Oturma hakkı bulunan veya kurulması düşünülen bir konutta, kullanım planını ve işlem kapsamını baştan açıklaştırmak gerekir.
Oturma izni ile aynî hakkı karıştırmayın
Oturma hakkı binanın tamamı veya bir bölümü üzerinde konut olarak yararlanma sağlar; devredilemez ve mirasçılara geçmez. Aile içi sözlü izin, kira sözleşmesi ve tapu kaydındaki hak farklı dosyalardır. Önce hangi ilişkinin bulunduğunu belirleyin. Evde birinin uzun süredir yaşıyor olması üzerinden tek başına hakkın kurulduğu veya hiç hak bulunmadığı sonucunu çıkarmayın.
Hangi alanın kullanıldığını tarif edin
Hakkın veya önerilen düzenlemenin bütün evle mi belirli bölümle mi ilgili olduğunu sorun. Oda, giriş, ortak kullanım ve erişim beklentilerini kroki üzerinde göstermek, hukukî incelemeye yardımcı olur; kroki kendi başına hak kuran belge değildir. Ev ziyaretinde kullanılan alan ile belgelerde anlatılan kapsam arasında farklılık görülürse satıcı ve hak sahibinin ayrı açıklamalarını aynı dosyada saklayın.
Satışta boş teslim beklentisini ayrı konuşun
Malik değişikliği ile mevcut kullanımın ne olacağı ayrıca değerlendirilmelidir. Alıcı hemen oturmayı planlıyorsa evin boş teslim edileceğine dair sözlü vaadi işlem dosyasının dışında bırakmayın. Teslim tarihi, taşınma sorumlusu ve resmî kayıtta yapılması beklenen işlem açık olsun. Hakkın sona ermesi veya kaldırılması konusunda yalnız anahtar teslimine bakarak tapu kaydının da değiştiğini varsaymayın.
Aile içi planı gelecek senaryolarıyla sınayın
Bir aile büyüğünün konutta kalması amaçlanıyorsa bugünkü kullanım kadar satış, bakım ihtiyacı ve diğer maliklerle iletişimi de konuşun. Kim nerede yaşayacak, eve kim erişecek ve hangi talepler için yeniden görüşülecek sorularını listeleyin. Oturma hakkını genel bir miras planının veya bütün malvarlığı güvencesinin yerine koymayın. Belgeyi hazırlatmadan önce aile ve taşınmaz durumunu bir avukata anlatın.
Somut işlemde taraflar, tarihler ve belgeler sonucu değiştirebilir. Bu rehber kişiye özel hukukî değerlendirme veya işlem uygunluk onayı yerine geçmez.
Hazırlayan: Bağcılar Emlakçısı