Yabancı alıcıya bir ekspertiz raporu sunulması, raporun her amaç için yeterli olduğunu veya konutun tüm hukukî ve teknik koşullarının onaylandığını göstermez. Raporun hangi işlem için hazırlandığını, hangi bölümü ve tarihi esas aldığını anlamak gerekir. Bu rehber güncel rapor zorunluluğuna kişisel karar vermeden belgeyi doğru incelemeye hazırlayan tüketici çerçevesidir.
Raporun hangi işlem için istendiğini belirleyin
Satış, kredi veya vatandaşlık amacıyla sunulan raporun neyi cevaplamasının beklendiğini yazın. Aynı konut için hazırlanmış olması bütün kurumların aynı belgeyi aynı koşulla kabul edeceği anlamına gelmez. Güncel rapor koşullarını işlem yapılacak resmî birime teyit ettirin. Raporu kim, hangi kanaldan ve hangi kapsamla istemiş sorularını ayrı tutun. Bir satış görevlisinin ekspertiz var sözüyle dosyanın uygun bulunduğunu eşitlemeyin.
Rapor kimliğini taşınmaz ve sürümle eşleştirin
İlçe, ada-parsel, bağımsız bölüm ve varsa blok bilgilerinin almayı düşündüğünüz konutla uyuştuğunu kontrol edin. Rapor tarihi, sayfalar, ekler ve imza veya doğrulama bilgileri tam olsun. Başka bir dairenin raporunu benzer diye kullanmayın. Bir hata görülürse kendi PDF kopyanızda düzeltme yapmak yerine düzenleyen tarafın ve kabul edecek kurumun uygun düzeltme yolunu öğrenin. Belgeleri kişisel bilgiler içerebileceği için herkese açık paylaşmayın.
Değeri satış bedeli veya güvenlik onayı saymayın
Raporun amacı, kullanılan bilgi ve varsayımlar sonuçla birlikte okunmalıdır. Satıcının istediği bedel, alıcının pazarlığı ve rapordaki değer aynı kavram değildir. Değer farkını tek başına aldatma veya kesin yatırım fırsatı olarak yorumlamayın. Ekspertizin kapsamıyla yapı güvenliği, izinler ve mülkiyet incelemesinin kapsamı ayrı olabilir. Gözlenmeyen veya belgesiz kabul edilen hususların nasıl işlendiğini raporu hazırlayan uzmana açıklatın.
Açıklama ve yeniden inceleme talebini somutlaştırın
Katılmadığınız sonucun hangi sayfa, taşınmaz özelliği veya belge farkıyla ilgili olduğunu açık yazın. Kendi fiyat beklentinizi raporun yanlışlığının tek kanıtı yapmayın. Yeni rapor veya düzeltme gerekip gerekmediğini ilgili kurumlarla belirleyin; sırf daha yüksek sonuç aramak amacıyla belge seçmeyin. Ödeme ve başvuru takvimini henüz kabulü belirsiz raporun uygun bulunduğu varsayımına bağlamayın. Bu rehber rapor düzenleme yetkisi, geçerlilik süresi veya kesin kabul sonucu vermez.
Vatandaşlık amaçlı dosyada rapor ile TTB nasıl ayrılır?
TTB, değerleme raporundan elde edilen ve vatandaşlık amacıyla kabul edilebilecek yatırım tutarını gösteren belgedir; TADEBİS üzerinden rapor eki olarak TAKBİS/WebTapu'ya gönderilir. Fizikî TTB sunumu sistem kaydının yerine geçmez. Talep, ilgili vatandaşlık amaçlı WebTapu/TADEBİS kanalı üzerinden yürür. TTB ile işlem başvurusu arasındaki fark on iki ayı aşarsa dayanak rapor yenilenir. Kendi dosyanızda rapor, TTB ve kurumun kabul ettiği sonuç ayrı görünsün. Bu açıklamayı bütün yabancı alım türlerinde aynı belge gerektiğine dönüştürmeyin; işlemin amacı ve özel kapsamı ilgili birimle netleştirilsin.
Rapor hizmeti ve belge takibinin bütçesini ayırın
Satıcı ve alıcı rapor talebinin hangi taşınmaz, hangi işlem amacı ve hangi aşama için yapıldığını ortak dosyada belirlesin. Hizmet bedeli, varsa yeniden değerlendirme ihtiyacı ve kurumun bildirdiği başka kalemler ayrı olsun; rapor ücretini tapu bedeli veya vatandaşlık hizmet paketi içinde açıklamasız kaybetmeyin. Belge alındığında kimlik, bağımsız bölüm, tarih, ek ve sistem sonucu kontrol edilsin. İtirazda hangi hata veya varsayımın tartışıldığı açık yazılsın; yalnız daha yüksek tutar elde etmek için rapor seçmeyin. Değerleme incelemesinin yararı ölçülen değer ve kapsamı belgelemektir; sınırı tüm teknik güvenliği veya başvuru sonucunu tek başına onaylamamasıdır.
Sık sorular: rapor varsa TTB ve vatandaşlık sonucu da hazır mı?
Hayır; raporun hazırlanması, ilgili sistem belgesi ve yetkili makamın sonuçları ayrı aşamalardır. Satış bedeli rapordaki rakama eşit olmak zorunda diye kendim karar verebilir miyim? Belge ve işlemde aranan değer ilişkisini yetkili birime açıklatın; kendi PDF'nizi rakama uydurarak değiştirmeyin. Aynı raporu başka daire için kullanabilir miyim? Taşınmaz kimliği ve işlem amacı somut dosyaya ait olmalıdır. GYO veya kamu tarafı varsa ne olur? Özel kapsamı kurumla doğrulayın; başka satıcının örneğini genellemeyin. Dosyanın tamamlanması, teslim ve vatandaşlık için kişisel olumlu karar verilmesi anlamına gelmez.
| Durum | Açık soru | Sonraki adım |
|---|---|---|
| Rapor var, vatandaşlık hedefleniyor | İlgili TTB/sistem ve işlem kapsamı | Yetkili birim ve talep kanalını doğrulayın |
| TTB yalnız kağıt olarak sunuluyor | Sistem gönderimi var mı? | Fizikî belgeyi sistem sonucu saymayın |
| Rapor başka bağımsız bölüme ait | Doğru taşınmaz kimliği | Yetkili düzeltme/talep yolunu izleyin |
| Değer beklenenden farklı | Kapsam, varsayım ve belge farkı | Somut açıklama isteyin; fiyat beklentisini kanıt saymayın |
Genel tüketici hazırlığıdır; kişiye özel hukukî, mali veya teknik onay değildir. Güncel kabul koşullarını ilgili kurumdan, somut işlemi uygun uzmanlardan doğrulayın.
Hazırlayan: Bağcılar Emlakçısı