Konut kredisi yalnız bir faiz oranı seçip başvuru göndermekten oluşmaz. Alıcı bütçesi, konutun kabulü, bankanın kişisel değerlendirmesi, sözleşme ve teminat işlemleri birbirine bağlı fakat ayrı aşamalardır. Bu rehber, başlangıçtan ödeme takibine kadar bütün dosyanın nasıl ilerlediğini gösterir; ayrıntılı konu rehberlerini tek bir akış içinde düşünmenize yardımcı olur.
1. Satış bütçesi ile kredi ihtiyacını ayırın
Önce düşünülen konut bedelini, hazır kaynağınızı ve ayrıca araştırılması gereken işlem giderlerini ayrı yazın. İlandaki fiyat ile bankanın kabul edeceği değer aynı olmayabilir; beklediğiniz krediyi henüz onaylanmış kaynak gibi bütçeye taşımayın. Yeni evin aidat, kullanım ve gerekiyorsa bakım giderini de alım sonrasına ayrı ekleyin. Aylık taksitinizin günlük yaşamınızda nasıl karşılanacağını değerlendirin; bankanın inceleyebileceği en yüksek tutarı mutlaka kullanılması gereken tutar saymayın. Belirsiz gideri sıfır göstererek bütçeyi dengede görünür kılmayın.
2. Ürünü ve başvuru belgelerini netleştirin
Satın alma, mevcut eve karşı finansman ve yapım/tamamlama aynı kredi talebi değildir. Bankaya neyi finanse etmek istediğinizi açıkça anlatıp o ürüne ait güncel belge listesini isteyin. Kimlik, gelir ve taşınmaz dosyaları birbirinden ayrı olsun. Gelir belgesinin türü çalışma biçiminize göre değişebilir; bir bankanın genel listesini bütün başvurular için eksiksiz şartname kabul etmeyin. Başvuruyu resmî kanaldan kendiniz veya uygun temsil yetkisiyle yürütün. Belgelerin alınması, değerlendirme sonucu veya kredi kullandırımı demek değildir.
3. Kişisel ön değerlendirmeyi konut incelemesinden ayırın
İş Bankası ürün açıklaması kişisel gelir ve ödeme geçmişi gibi bilgilerle değerlendirme yapıldığını, konut ve teminatın da incelendiğini gösterir. Ön değerlendirme olumlu diye gezdiğiniz dairenin kesin kabul edildiğini varsaymayın. Bankaya hangi bağımsız bölümün sunulduğunu kontrol edin; başka konuta ait raporu kendi evinizin sonucu gibi kullanmayın. Satıcı fiyatı, ekspertiz değeri, istenen kredi ve bankanın sonuç tutarı ayrı kayıtlarda dursun. Beklenenden düşük sonuçta hangi aşamanın ve hangi bilginin değiştiğini önce açıklatın.
4. Teklifi, sigortayı ve sözleşmeyi birlikte okuyun
Aynı tutar ve vade için taksit, toplam ödeme, başlangıç ücretleri, sigorta tercihi ve teklif geçerliliğini karşılaştırın. Bakanlık, tüketicinin talebi ve sigortasız teklif seçeneği ile sözleşme örneğinin verilmesine ilişkin kuralları açıklar. Bir hayat poliçesi, DASK ve konutun diğer sigortalarını aynı ürün gibi toplamayın. Bankanın size verdiği son sürümde konuşulan koşulların bulunup bulunmadığını kontrol edin. Sözlü düşük faiz bilgisiyle imzaladığınız gerçek plan arasında fark varsa açıklama almadan aynı teklif kabul etmeyin.
5. Tapu, ipotek ve ödeme planını somut dosyada eşleştirin
Kredi teminatı ile satış bedelinin nasıl ödeneceğini bankanın ve tapu işleminin somut planından öğrenin. İpotek belgesi, kredi sözleşmesi, tapu devri ve para hareketini tek olay gibi isimlendirmeyin. Bankadan hangi kurum bilgisini veya imzayı beklediğini, sizin hangi işlemi yapacağınızı açık öğrenin. İşlem gerçekleşmeden gerçekleşti diye karşı tarafa bildirmeyin. Para göndermeden önce resmî kanal ve alıcı bilgisini uygun biçimde doğrulayın; bir danışmanın mesajı bankanın kesin kullandırım ve tapu sonucu yerine geçmez.
6. Geri ödeme ve kapanış dosyasını da planlayın
Ödeme tarihlerini ve hesabın durumunu takip edin; ara ödeme veya erken kapanış gündeme geldiğinde bankadan o tarihe ait yeni hesabı isteyin. Sigortanın süresi ve sonraki yenileme koşulları ayrıca incelensin. Kredi borcunun bittiği belgeyle tapudaki ipoteğin kaldırılması aynı sonuç değildir; TKGM'nin E-Terkin açıklamasındaki kayıt kaldırma sürecini ilgili banka ve müdürlük üzerinden takip edin. Son durumda kredi, sigorta ve sicil kayıtlarının hangisinin sonuçlandığını ayrı görün. Açık soru kaldığında dosyayı yalnız son taksit ödendi diye tamamen kapatmayın.
Banka ürünü, kişisel durum ve konut özellikleri aşamaları değiştirebilir. Rehber kredi onayı veya tüm dosyalara uygulanacak kesin işlem sırası değildir.
Hazırlayan: Bağcılar Emlakçısı